Van Nederland naar Japan, met de camper, dwars door zo’n 20 landen. Daar zeg je geen nee tegen. Maar een reis als deze betekent ook: door landen rijden met compleet andere wetten dan thuis. Sommige daarvan logisch (rijden aan de andere kant, andere verkeersborden), andere… een tikkeltje gevoeliger.
Onze route: dwars door 20 landen, 20 culturen
Volg je ons al langer? Dan weet je wellicht nog dat we tijdens de pandemie het plan hadden om van Nederland naar Japan te rijden met onze camper Fred. Het plan: van Nederland rijden we met de camper richting Oost-Europa, door Turkije, Georgië en Armenië, Iran, de Centraal-Aziatische ‘Stan-landen’, door Rusland en uiteindelijk vanaf Vladivostok de boot naar Japan. Op papier een prachtige rechte lijn op de kaart. In de praktijk: een rollercoaster van douaneposten, wetten die per land compleet anders kunnen zijn, en culturen die soms maar een paar honderd kilometer uit elkaar liggen maar werelden van elkaar verschillen.
We rijden door overwegend christelijke landen, door diverse islamitische landen en door een aantal voormalige Sovjetstaten met hun eigen bureaucratische eigenaardigheden. En dat betekent dat de regels niet alleen verschillen in wat normaal is op straat (kleding, gedrag, alcohol), maar óók in wat je letterlijk de grens over mag krijgen in je bagage.
Grenservaringen: waarom we inmiddels niets meer als vanzelfsprekend zien
Als er íets is wat je leert van een lange overlandreis, is het wel dit: geen grens is hetzelfde. Je kunt je voorbereiden wat je wilt, maar er gebeurt toch altijd weer iets waar je niet op had gerekend. Een kleine overzicht van onze eigen douane-avonturen onderweg:
Bij de grensovergang van Albanië moesten we met de camper een afgesloten loods inrijden, de brug op en daarna werd onze camper door een heel team met honden van voor tot achter doorzocht. Onder de bus, in de kasten, achter de bekleding. Niets werd overgeslagen.
In Servië ging het er nog grondiger aan toe: de hele bus werd langs de kant van de weg leeggehaald. Onze kussens werden bevoeld, de lakens uitgeklopt, alles werd letterlijk doorgepluisd.
Bij de grens van Turkije naar Georgië moesten we, geen idee waarom eigenlijk, gewoon 4 uur wachten voor we aan de beurt waren. Toen we een paar weken later opnieuw de grens overstaken (deze keer van Georgië naar Turkije) waren we binnen 10 minuten klaar. Of we de eerste keer gewoon pech hadden, of er iets anders speelde, we zullen het nooit weten. Bij die tweede grensovergang moesten we de camper wel een speciale loods inrijden waar ze de bus met een gigantisch röntgenapparaat volledig hebben doorgelicht.
Bij de grens van Georgië naar Armenië vroeg de douanemedewerker doodleuk of we Hollandse chocolade hadden. Of anders wat contant geld, voor een “soepele overgang”. Chocolade hadden we niet bij ons, en geld hebben we niet gegeven. Gelukkig verliep de rest van de grenscontrole daarna prima.
Omdat de grens van Iran gesloten bleef hebben we lange tijd in o.a. Georgië en Armenië gereisd, maar hebben we het na ongeveer 9 maanden opgegeven. Op de terugweg, bij het uitrijden van Armenië, kregen we een snelheidsboete gepresenteerd die al 6 maanden oud was. Die hadden we opgelopen op de dag dat we het land waren ingereden, alleen wisten we dat toen nog niet. Het probleem: we hadden net daarvoor bij een tankstation ons laatste lokale contante geld uitgegeven, en de boete moest cash worden afgerekend. Uiteindelijk konden we alleen in euro’s betalen, waardoor de boete (met een wat creatieve omrekenkoers) ineens ongeveer drie keer zo hoog uitviel. Haha, balen, maar ook gewoon een mooi verhaal voor onderweg.
Bij de grens van Turkije naar Bulgarije bleek onze tolpas onvoldoende saldo te hebben. Het ging om een bedrag van omgerekend €1,20. Klein bedrag, groot probleem: omdat niemand Engels sprak, hebben we zo’n 2 uur heen en weer gelopen tussen verschillende douanekantoortjes voor we het konden oplossen.
En dan was er nog die keer dat we na een vlucht naar Panama het land helemaal niet in mochten, omdat we geen uitreisbewijs konden laten zien. Op de luchthaven, recht tegenover de douanebalies, hebben we toen ter plekke online een busticket naar Costa Rica geboekt. Hadden we van tevoren geweten hoe belangrijk een uitreisbewijs kan zijn, hadden we ons dat moment kunnen besparen. Gelukkig was het voor de douane voldoende en mochten we alsnog door.
Kortom: er is altijd wel iets. En dat maakt het extra belangrijk om vooraf goed te weten wat je een land in mag nemen, en wat niet.
Onderweg leer je: niet elk land kijkt hetzelfde naar je bagage
Tijdens het reizen ontmoet je regelmatig andere reizigers met wie het goed klikt en tijdens de avonden bij het kampvuur gaan de gesprekken al snel over ‘waar ga je heen en wat heb je mee’. Na de nodige rode wijntjes komen ook al snel de ‘slaapkamer’ onderwerpen ter sprake. Want als je zo lang op pad bent is het niet gek om ook op andere vlakken de reis spannend te houden.
Tussen het rijden, de grensovergangen, camperadministratie (toilet en vuilwater legen), het zoeken naar een slaapplek en simpelweg moe worden van zoveel nieuwe indrukken per dag, is intimiteit iets wat snel naar de achtergrond kan verdwijnen. Weinig privacy en veel logistiek kunnen daar ook aan bijdragen. Maar we merkten ook: net dat beetje aandacht voor elkaar, ook op dat vlak, maakt zo’n lange reis samen een stuk leuker en luchtiger. Het is een klein onderdeel van een reis, maar wel een onderdeel dat bijdraagt aan hoe je samen zo’n avontuur beleeft.
Dat levert tegelijk ook weer leuke anekdotes op, zo hoorden we tijdens een van deze avondjes van een stel dat bij een grenscontrole in het Midden-Oosten zeeeer ongemakkelijke momenten hebben gehad. Zo werd een satisfyer verkocht als een oor thermometer toen die bij een controle werd vastgepakt door de douanebeambte😅. Want waar wij vooraf nooit over nagedacht hadden, niet alles wat thuis volkomen normaal in een lade ligt, mag namelijk zomaar de grens over. En dan hebben we het dus over speeltjes op reis.
Welke landen zijn wel of niet soepel met dit soort spullen?
Dit verschilt nogal per land, en eerlijk gezegd ook nogal per moment, want regels kunnen veranderen en de uitvoering ervan is regelmatig afhankelijk van de douanebeambte die op dat moment dienst heeft.
Een kort overzicht op basis van onze eigen route: in de meeste EU-landen, in Georgië, Armenië en in Japan zelf is er over het algemeen weinig aan de hand. In delen van het Midden-Oosten en in sommige van de Centraal-Aziatische ‘Stan-landen’ liggen de regels een stuk strenger en kan bezit van dit soort producten zelfs voor problemen zorgen bij een grenscontrole. Net zoals met alcohol, bepaalde medicijnen of zelfs drones: wat in het ene land een non-issue is, is in het andere land een serieus probleem.
Omdat dit per land zo kan verschillen, en je dit toch echt liever van tevoren weet dan tijdens een grenscontrole met een hond die net je bagage heeft doorzocht, gebruikten wij de landenchecker van Easytoys. Een handig overzicht per land, zodat je niet voor verrassingen komt te staan. Net zoals je van tevoren ook even checkt of je een visum nodig hebt of welke vaccinaties verplicht zijn, is dit gewoon onderdeel van een goede voorbereiding.
Meer inpaktips
Wij schreven al eens over welke schoenen je nu eigenlijk meeneemt op reis en hoe lastig die afweging tussen ruimte en functionaliteit kan zijn. Bij de speeltjes voor op reis speelt eigenlijk precies hetzelfde dilemma: je wilt niet te veel ruimte kwijt zijn in je toch al volgepakte camper, maar je wilt ook niet met de verkeerde spullen op pad gaan.
Klein, batterijvrij waar het kan
Compacte, reisvriendelijke formaten (denk aan mini-vibrators) nemen simpelweg minder ruimte in dan grotere varianten, en dat is op een reis als deze goud waard. Daarnaast is het slim om te kijken naar oplaadbare opties via USB-C in plaats van varianten met losse batterijen. Dat scheelt gedoe bij röntgencontroles op het vliegveld, voorkomt dat je onderweg op zoek moet naar het juiste batterijtype, en is ook nog eens een stuk duurzamer voor een lange reis.
De 100ml-vloeistofregel (ja, ook hier relevant)
Iedere reiziger kent het inmiddels wel: vloeistoffen in de handbagage mogen maximaal 100 ml per flesje zijn. Die regel geldt net zo goed voor bijvoorbeeld glijmiddel als voor je shampoo of zonnebrandcrème. Reis je met de camper, dan heb je hier minder mee te maken, maar zodra er een vlucht in je reis is het slim om dit in je achterhoofd te houden bij het inpakken.
Materiaal dat een lange reis overleeft
Op een meerdaagse reis met wisselende omstandigheden, van camperdouches tot eenvoudige guesthouses, is het prettig om te kiezen voor duurzame materialen die makkelijk schoon te maken en te onderhouden zijn. Dat scheelt gedoe en zorgt dat je spullen de hele reis meegaan,
Onze conclusie: vooraf even opzoeken scheelt een hoop gedoe
Een reis als deze, dwars door 20 landen met compleet verschillende wetten, gewoontes en culturen, leert je vooral één ding: vooraf even opzoeken wat wel en niet mag, scheelt achteraf een hoop gedoe. Dat geldt voor visa, voor vaccinaties, voor uitreisbewijzen, en dus ook voor de inhoud van je nachtkastje die toevallig met je meereist.
Hebben jullie ook wel eens tegen onverwachte regels aangelopen tijdens een reis, op dit gebied of juist heel iets anders? Deel het met ons, of tag ons in je verhaal op Instagram @reisstel.nl.
